CBD kan inwerken op eiwitten van cellen en veranderen hoe bepaalde signalen worden doorgegeven. Onderzoekers bekijken meerdere interacties. ‘CBD zet het endocannabinoïdesysteem aan’ is daarom geen nauwkeurige samenvatting van de wetenschap. Laprairie en collega's, 2015: onderzoek naar CBD en celsignalen.
De belangrijkste stap bij het lezen van zo'n onderzoek is nagaan wat er precies werd gemeten en bij wie. Een verandering in gekweekte cellen is niet automatisch een merkbaar of nuttig resultaat bij iemand die CBD-olie gebruikt.
Eerst de basis: cellen reageren op signalen
Een receptor is een eiwit dat op bepaalde stoffen kan reageren. Die reactie kan andere processen in de cel beïnvloeden. Het endocannabinoïdesysteem is een voorbeeld van communicatie waarbij lichaamseigen signaalstoffen, receptoren en enzymen samenwerken.
CBD is niet hetzelfde als die lichaamseigen stoffen. Ook CBD en THC werken niet op precies dezelfde manier, hoewel beide cannabinoïden uit de cannabisplant zijn. De vergelijking tussen CBD en THC helpt om de termen uit elkaar te houden.
Wat is onderzocht bij de CB1-receptor?
In een celstudie veranderde CBD hoe CB1 reageerde op andere stoffen. Bepaalde gemeten reacties op THC en de lichaamseigen stof 2-AG werden kleiner onder de omstandigheden van dat experiment. De onderzoekers beschreven dit als negatieve allosterische modulatie: het veranderen van de receptorreactie via een andere plaats dan de belangrijkste bindingsplaats. Laprairie en collega's, 2015.
Dat is een andere beschrijving dan ‘CBD activeert CB1’. Het onderzoek vertelt ook niet dat een CBD-product THC bij mensen onschadelijk maakt. Daarvoor zou afzonderlijk onderzoek bij mensen nodig zijn.
Er zijn meer aangrijpingspunten
CB1 is niet het enige eiwit dat wordt onderzocht. Een ander voorbeeld is TRPV1: een kanaaltje in het celmembraan waardoor geladen deeltjes kunnen bewegen.
Onderzoekers bestudeerden CBD in cellen die de menselijke versie van dit kanaal aanmaakten. Ze zagen onder meer een reactie in de calciumconcentratie binnen de cellen. In de publicatie uit 2001 heet het kanaal nog VR1. Bisogno en collega's: onderzoek naar CBD en VR1/TRPV1.
‘Menselijk kanaal’ betekent hier dus niet dat het onderzoek met gebruikers van CBD-olie is gedaan. Het beschrijft welk eiwit in de onderzochte cellen aanwezig was. Dat kleine verschil in formulering maakt veel uit voor de conclusie.
Een mechanisme is nog geen aangetoond resultaat
De vraag bepaalt welk soort onderzoek je nodig hebt:
| Soort informatie | Wat kun je eruit halen? | Wat weet je daarmee nog niet? |
|---|---|---|
| Een experiment met cellen | Een mogelijke interactie onder gecontroleerde omstandigheden. | Of hetzelfde bij een gebruiker gebeurt. |
| Onderzoek met een bepaalde samenstelling bij mensen | Wat onder die onderzoeksomstandigheden is gemeten. | Of dat ook geldt voor andere producten of groepen. |
| De beschrijving van een flesje | De aangegeven samenstelling en productkenmerken. | Of dat product in een klinische studie is onderzocht. |
Lees je ‘wetenschappelijk onderzocht’, zoek dan naar het onderzochte materiaal, de deelnemers en de uitkomst. Een artikel over een receptor kan interessant zijn, maar beantwoordt geen persoonlijke gebruiksvraag.
Wat leren we van een geregistreerd geneesmiddel?
Epidyolex is een receptgeneesmiddel met cannabidiol voor specifieke vormen van epilepsie. Behandeling gebeurt onder medische begeleiding. De beoordeling betreft dat geneesmiddel en die toepassingen; ze maakt een CBD-olie uit een winkel niet gelijkwaardig aan het geneesmiddel. EMA: informatie over Epidyolex.
In de Nederlandstalige uitleg vermeldt EMA bovendien dat niet volledig duidelijk is hoe het middel precies werkt. Een werkzaamheidsonderzoek en een volledige verklaring van het mechanisme beantwoorden verschillende vragen. Je kunt iets meten zonder iedere tussenstap al te kennen. EMA: Nederlandstalig overzicht, bijgewerkt in 2021.
Veelgestelde vragen
Werkt CBD alleen via CB1 en CB2?
Nee. Onderzoek bekijkt verschillende eiwitten en signaalroutes. TRPV1 is daar een voorbeeld van. Een lange lijst aangrijpingspunten is op zichzelf geen bewijs voor een voordeel van een product.
Betekent geen high dat CBD niets met je lichaam doet?
Nee. CBD veroorzaakt niet de kenmerkende high van THC, maar dat betekent niet dat biologische effecten of risico's ontbreken. CDC: uitleg over CBD.
Kan ik uit deze onderzoeken mijn dosering bepalen?
Nee. Een celproef of onderzoek met een specifiek geneesmiddel is geen gebruiksinstructie voor een ander product. Bespreek persoonlijke gezondheidsvragen met je arts of apotheker.
Wat helpt bij je volgende stap?
Voor productkeuze heb je de concrete samenstelling en duidelijke productinformatie nodig. Ben je nieuw met deze begrippen, begin dan bij wat CBD is.